[hide]Linux İşletim Sisteminde Güvenlik


Bilgisayar ağları ve özellikle İnternet, kullanıcılara büyük olanaklar verirken ciddi güvenlik sorunlarını da beraberinde getirdi. Ağa bağlı bilgisayarlarda çalışanların bu güvenlik sorunları konusunda bilgili olmaları zorunlu hale geldi. Ancak güvenlik ile kullanım kolaylığının çoğu zaman birbirleriyle çelişmesi ve kullanıcıların seçimlerini genellikle kullanım kolaylığından yana kullanmaları güvenlik önlemlerinin yerleşmesini engelledi. Bu bölüm, akademik ortamlarda yaygın olarak kullanılan Linux işletim sisteminde sistem sorumlularına güvenlik için yapabilecekleri konusunda yol göstermek ve kullanıcılara tehlikeleri tanıtmak amacıyla hazırlanmıştır.

Tehlikeler

Şifre dosyasına erişimi olmayan bir saldırgan, hedef seçtiği bir kullanıcının şifresini deneyerek bulmak zorundadır. Olası bütün şifrelerin çokluğu gözönüne alınırsa bu tip bir saldırının etkisiz olacağı düşünülebilir. Ancak, çoğu sistemde, şifresi boş olan, kullanıcı adıyla aynı olan ya da sistem sorumlusunun geçici olarak verdiği basit şifreyi değiştir(e)meyen kullanıcıların sayısı azımsanamayacak düzeydedir. Bir tek kullanıcının bile şifresinin elde edilmesi sisteme giriş için yeterli olduğundan güvenlik açısından büyük sorunlar yaratabilir.

Saldırgan, şifre dosyasının bir kopyasını alabilirse işi oldukça kolaylaşır. Hem çok daha hızlı çalışabilir, hem de hedef sistemin sorumlusunun dikkatini çekmek tehlikesinden kurtulur. Bir saldırganın şifre dosyasını eline geçirmesi birkaç şekilde mümkün olabilir. Örneğin bir kullanıcının şifresini elde ederek sisteme girer ve dosyayı alır, bazı programlardaki hatalardan yararlanarak sisteme girmeden dosyayı elde edebilir, sistemdeki bir kullanıcı şifre dosyasını saldırgana gönderebilir veya saldırgan, sistemdeki kullanıcılardan biridir.

/etc-passwd dosyasındaki şifreleri kırmaya çalışan çeşitli yazılımlar bulunmaktadır. Bunların en etkililerinden ve en yaygın kullanılanlarından biri Crack isimli programdır. Alec E. Muffett tarafından geliştirilen Crack, sözlük saldırısı yöntemini kullanan bir şifre kırma programıdır. Giriş olarak verilen sözlüklerdeki sözcükleri şifre dosyasındaki 'salt' bilgileriyle şifreleyerek şifre olarak kullanılıp kullanılmadıklarına bakar. Ayrıca sistemin kullanıcı bilgilerinden de olası şifreler üretmeye çalışır. Bu paketi adresinden temin edebilirsiniz.

Önlemler

Şifre güvenliğinin en önemli şartı, başta sistem sorumluları olmak üzere, bütün kullanıcıların iyi şifre seçmenin önemini kavramalarıdır. Herkes, şifresinin yetkisiz birinin eline geçmesi durumunda kendisi ve diğer kullanıcılar açısından oluşan tehlikeleri anlamalıdır. Nelerin kötü şifre olduğu ve nasıl iyi şifre seçilebileceği konusunda kullanıcılar eğitilmelidir. Bu koşul gerçekleşmedikçe aşağıda sözü geçen önlemlerin çoğu da başarısız olacaktır.


Şifre seçiminin kullanıcıya bırakılmaması : Şifreler, sistem sorumlusu tarafından ya da rasgele şifre üreten bir program tarafından seçilerek verilir ve kullanıcılara şifrelerini değiştirme hakkı tanınmaz. Bu yöntem, iyi şifreler üretmekle birlikte, kullanıcıların akıllarında tutamayacakları şifreleri bir yere yazmalarına neden olur.
Şifre seçiminin kısıtlanması : Kullanıcının kötü olduğu bilinen bir şifre seçmesi engellenir.
Şifre dosyasının sistem sorumlusu tarafından kırılması : Sistem sorumlusu, zaman zaman, şifre dosyasını Crack tipi bir program ile tara***** zayıf şifreleri arar. Bulduğu zayıf şifreli kullanıcıların hesaplarını kilitler.
Şifrelerin geçerlilik sürelerinin kısıtlanması : Yeterince sık değiştirilmeyen şifreler, kuvvetli de olsalar, saldırgana aramak için daha uzun zaman tanıdıklarından tehlike yaratırlar. Bu nedenle, şifrelerin belli bir süre sonunda geçerliliklerini yitirerek yeni bir şifre verilmesi zorunluluğu getirilebilir.
Gölge şifreler (shadow passwords) : Şifre dosyasının bazı alanlarının herkes tarafından okunabilir olması gerekse de, şifre alanının herkes tarafından okunabilir olması gerekmez. Bu nedenle, şifrelenmiş şifreler ancak sistem sorumlusunun okuyabileceği bir dosyaya alınabilir. Şifre dosyasındaki şifre alanına herhangi bir bilgi yazılırken (kullanıcı adı, * işareti gibi), gölge dosyasına (/etc- shadow) şifrelenmiş şifreler konur. John F. Hough II tarafından geliştirilen Shadow Password Suite, sistemdeki şifre güvenliğini artırmaya yönelik bir pakettir. Gölge şifrelerin yanısıra, daha uzun şifreleri (16 karakter) desteklemesi ve şifrelerin geçerlilik sürelerini kısıtlaması nedeniyle sistem sorumlularının çokça kullandığı araçlar arasında yer alır. adresinde bulunabilir. Slackware 3.2 sürümünden itibaren shadow desteği vardır[/hide]